منتقد سینما:
'
تهران - منتقد
سینما و تلویزیون گفت: 'بدرود بغداد' یكی از معدود اتفاق های سینمای ایران
است كه كارگردان آن حرف های زیادی برای گفتن دارد.
|
|
|
'محسن سلیمانی فاخر' روز شنبه در گفت وگو با خبرنگار فرهنگی
ایرنا درباره 'مهدی نادری' كارگردان این فیلم سینمایی افزود: این كارگردان
به دكوپاژ اعتقادی ندارد، اما زبان سینما را به قدری میفهمد كه می توان به
اعتقاداتش در فیلمسازی اندیشید.
وی گفت: این اثر سینمایی در برگیرنده فیلمنامهای است كه سه روایت
متفاوت دارد؛ بوكسوری در نیویورك، تروریستی كه میخواهد عملیات انتحاری
انجام دهد و زنی كه تفریحش انفجار 'مین' است كه این افراد به همراه روایت
ها هوشمند و براساس یك ساختار سیستماتیك به یكدیگر مرتبط میشوند.
این منتقد سینما و تلویزیون، فیلمنامه 'بدرود بغداد' را برخوردار
از یك ساختار حساب شده دانست و افزود: روند هر كدام از سه شخصیت اصلی و به
سرانجام رسیدن آنان سیری منطقی دارد.
وی ادامه داد: اینكه كارگردان چگونه توانسته بدون دكوپاژ چنین
فیلمی بسازد، به نگاه كارگردان به زندگی و سینما و دانش و انسانیت او بازمی
گردد.
سلیمانی فاخر با تاكید بر آنكه سه شخصیت این فیلم بنا به جهان بینی
فیلمساز فدای یكدیگر نشده اند، گفت: چون این سه شخصیت در یك مكان واحد
نیستند، از این رو همطراز پیش رفته اند و این نگاه انسانی 'نادری' است كه
باعث می شود این شخصیتها را موازی پیش ببرد.
منتقد سینما و تلویزیون گفت: 'بدرود بغداد' در گونه های فیلم های
آمریكایی پیش می رود و میزانسن ها به شكل كاملا ریتمیك تماشاگر را با خود
هم سو می كند.
سلیمانی فاخر، 'بدرود بغداد' را از نظر شكلی متفاوت ترین فیلم
سینمای ایران دانست و گفت: این اثر نه تنها به لحاظ روایت دنیای جدیدی را
در سینمای ایران به روی تماشاگر می گشاید، بلكه در تصویر سازی و ریتمیك
بودن میزانسن ها نیز بدیع است به گونه ای كه مخاطب اگر تیتراژ فیلم را
نبیند، تصور می كند كه فیلم ایرانی نیست.
وی افزود: این فیلم به لحاظ تصویری نیز با سینمای ایران تفاوت دارد
و به لحاظ روایت سعی شده با آنچه تماشاگر ایرانی به دیدن آن عادت دارد فرق
داشته باشد.
این منتقد سینما ادامه داد: از سوی دیگر، كارهای مستند فیلمساز
برای باورپذیری از فضا سازی به مدد آمده و سعی شده تماشاگر را از پیش فرض
ها دور كند تا به واسطه دنیای جدید به شخصیت پردازی برسد.
سلیمانی فاخر با بیان آنكه دراماتیك ترین لحظات فیلم، از سینمای
مستند بهره می گیرد، افزود: یكی از عناصر بسیار مهمی كه در فیلم برای به
دست آمدن صحنه های دراماتیك و جلوگیری از اُفت ریتم، به فیلم یاری رسانده،
موسیقی است.
وی تاكید كرد: موسیقی این فیلم حتی در لحن عوض كردن های بازیگران و
برش های تصویر نیز دیده می شود و تركیب عربی، انگلیسی و در ادامه همنوایی
سازهای مختلف نشان می دهد كه آهنگساز از تجربه و فهم بالایی برخوردار است.
این منتقد در عین حال گفت: هرچند از یك دیدگاه قصه فیلم و تم اصلی
كه یاری كردن دشمن است، كلیشه و 'دِمُده' به نظر می آید اما تماشاگر آنقدر
در 'بدرود بغداد' با تصویر و پارامتر های جدید روبه رو می شود كه كلیشه
بودن داستان بسیار كم رنگ جلوه می كند و شكلی بدیع تر از یك داستان آشنا و
تكراری عنوان می شود.
سلیمانی فاخر افزود: موقعیت ها و درام های فیلم در رویارویی با آدم
های قصه به ظاهر متغیر هستند اما در اصل تكرار یكدیگرند و در نگاه دیگر هر
لحظه ای كه می بینید برای خودش جزییاتی دارد كه هر بار به نظر تازه می
آید.
این منتقد سینما و تلویزیون اضافه كرد: این مناسبات محتمل یا
ناگزیر انسانی در دنیای فیلم به مانند فضای خارجی شبیه سازی مستند شده اند.
سلیمانی فاخر گفت: اعتقاد نداشتن كارگردان به دكوپاژ های كلاسیك و
ساختارمند تمام تلاش نادری را به این سمت و سو هدایت كرده كه ریتم رفتار و
موضوع مورد نظر سكانس در صحنه، روی میز تدوین صورت گیرد.
وی یادآور شد: در سینمای خلاق، حضور خالق پشت میزانسن پنهان است كه
این میزانسن می توانند تعلیق درخشانی را شكل دهند كه نمونه آن را می توان
در آثار بهرام بیضایی و عباس كیارستمی به وفور و آگاهانه دید.
این منتقد سینمایی تاكید كرد: بخشی از نظمی كه در ساختار دایره وار
فیلم وجود دارد، از ریتم تئاتروار و تجارب فیلمساز در این حوزه الهام می
گیرد.
وی افزود: در فیلم لحظه ای یا تصویری بدون كُنش دیده نمی شود و در
كُنش بازیگران با همدیگر و با صحنه هم نوع رفتار بازیگران، الهام و تلفیقی
شخصی از رفتار بازیگران سینمای مدرن است.
سلیمانی فاخر، تجربه جهان مستند را از دیگر ویژگی های این فیلم برشمرد و گفت:
فیلم بر مبنای احساس برآمده از تجربه فیلمساز به پشتوانه نظام
الدین كیایی و تورج اصلانی و بازیگران سر وشكل پر قوتی به خود گرفته است.
وی افزود: اصلانی به عنوان مدیر فیلمبرداری، انبوهی از تجربیات
مستند دارد و خلاقیت و تجربه او در عرصه مستند و فیلم های كوتاه برای
فیلمساز راهگشا بوده و سبب رسیدن به یك زبان مشترك شده است.
سلیمانی فاخر ادامه داد: 'مزدك میرعابدینی' نیز به علت فعالیت
مستقل سینمایی، نوع روایت را به خوبی درك كرده است و گروه در مسیر آنكه اثر
تازهای به وجود بیاورند، گام برداشته اند.
وی با بیان اینكه 'مصطفی زمانی' و 'پانته آ بهرام' بازی متفاوتی در
این فیلم دارند، افزود: بازی زمانی با غرور آمیخته به معصومیتش در صحنه
های بی كلام كه نقش 'صالح' را بازی می كند و حس های او در رسیدن به این
قهرمان عرب ستودنی و فراتر از دیگر نقش های اوست.
وی افزود: پانته آبهرام نیز به خوبی زبان عربی را در گفت وگو ها انتقال می دهد و هوش و توان بالای او در این فیلم مسلم است.
این منتقد سینمایی تاكید كرد: 'بدرود بغداد' سیاست های جنگ طلبان
را محكوم می كند اینكه سربازهای مهاجر در خاك كشورهای دیگر به اسم آزادی
آدم بكشند، و در مجموع می توان گفت كه این فیلم در حاشیه هیاهوی جنگ، از
صلح سخن می گوید.